Erdaldun bakarrak, elkarrizketa erdiak erdalduntzen

Eguneroko gertakaria oso ezaguna da: euskaraz dakigun guztiok, erdaraz ere badakigu; alderantziz, ordea, ez da gauza bera gertatzen: erdaraz dakiten askok (lautatik hiruk) ez dakite euskaraz. Fameli-bilkuretan, horrela, lagunen artean, edonolako batzarretan eta jaietan, «elkar hobeki ulertu beharrez», «por razones de operatividad», «pour être efficaces», eta abar, erdaraz hitzegiten dugu. Zenbat aldiz, ordea? Karkulu hori zaila ez izanik ere (…) ez da gaur arte, nik dakidala, behin ere egin. Eman dezagun LAU lagunen talde bat: A, B, C eta D. Zenbat multzo gerta daiteke hor, hitzegiterakoan? BI lagunek osaturik, SEI hizketa-multzo gerta daitezke; eta hauek dira: AB, AC, AD, BC, BD eta CD. HIRU lagunek osaturik, LAU talde: ABC, ABD, ACD, BCD. Eta LAU lagunek osaturik, talde bakar BAT, jakina: denek elkarrekin osatzen dutena: ABCD. Hizketari buruz, hortaz, HAMAIKA hizketa-multzo gerta daitezke. Eman dezagun orain A erdalduna dela; eta B, C eta D, berriz, euskaldunak. «Operatividad», «efficacité» eta «errespetu» famatu horiek direla bide, A dagoen multzoetan erdaraz egingo da. Erauzirik geldituko da euskara multzo hauetatik: AB, AC, AD, ABC, ABD, ACD eta ABCD. Zazpi multzotan, beraz, euskara kitto!. Eman dezagun orain A eta B erdaldunak direla; eta C eta D, berriz, euskaldunak. Multzo GUZTIETAN baztertuko da eukara mintzabide gisa, bakar BATETAN ezik: AB [sic; CD behar zuen]. Kasu honetan, beraz, talde horren % 9-tan baizik! Erdiak erdaldun izanda. (…) Famelia batetan, esate baterako, aski da aitak euskaraz ez jakitea, famelia horretan, bi haurrek euskaraz jakin arren, % 63-tan erdaraz egin dadin. (…) Hamar lagunen talde bateatan, erdaldun batek elkarrizketen erdia erdalduntzen du; baina bost euskaldunek, % 2,9 baizik ez dute hitzeragiten. «Euskeromano» omen gara… baina zifra horiek aski dira ERDAL ARRAZAKERIAZ hitzegin ahal izateko. Pariak baino gutxiago gara euskaldunok gure herrian; eta erdaldunak Hegoafrikako zuriak baino aisa nagusiago. Batzu «euskal inperialismoaren» bildur! (…) Hitz gutxitan esateko, herri batetan jendetzaren ERDIA erdalduna bada (gaur leku askotan duguna), herri horretan erdaraz egiten da % 91 – 97 kasutan! Herri horretara datorren kanpotarrak, beraz, ez du ia inoiz euskaraz inor entzuten; eta bertan galdutzat ematen du hizkuntza.

Matematika eta erderomanoak. Euskal Herritik erdal herrietara. 1973

Advertisements

Utzi erantzun bat

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Aldatu )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Aldatu )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Aldatu )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Aldatu )

Connecting to %s